Infodemia – pandemia fake newsów

Infodemia to dzisiaj coraz większy problem

Pandemia fake newsów to już nie fikcja, a rzeczywistość. Jej kolejne fale obserwujemy podczas pandemii COVID-19. To infodemia, która może być równie szkodliwa, co zagrożenia biologiczne.

Rosnąca liczba fake newsów dotyczących szkodliwości szczepień przeciwko COVID-19, doniesień o tym, że wirus został stworzony i wypuszczony z laboratorium celowo, a także te sugestie, że przecież „żadnej pandemii nie ma”. To świat, w którym żyjemy. Świat A.D. 2021. Czy naprawdę jesteśmy aż tak głupi, że wierzymy w niesprawdzone bzdury? Skąd się to bierze?

Czym jest infodemia?

Infodemia to termin ukuty przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) dotyczący nadmiaru informacji, w tym informacji nieprawdziwych i wprowadzających w błąd, zarówno w świecie wirtualnym, jak i fizycznym. Obserwujemy wzrost takich przypadków podczas pandemii COVID-19, gdzie często są rozpowszechniane nieprawdziwe informacje dotyczące szczepień i samego wirusa.

Infodemia powoduje dezorientację i skłonność do podejmowania ryzyka, co może zaszkodzić zdrowiu. Prowadzi to również do braku zaufania do organów służby zdrowia i osłabia reakcję w zakresie zdrowia publicznego.

W dzisiejszych czasach coraz łatwiej o nieprawdziwe wiadomości

Infodemia może nasilić lub wydłużyć czas trwania epidemii, gdy ludzie nie są pewni, co powinni zrobić, aby chronić swoje zdrowie i zdrowie ludzi wokół nich. Wraz z rosnącą cyfryzacją – wzrostem popularności mediów społecznościowych i wykorzystania Internetu – informacje mogą rozprzestrzeniać się szybciej. Może to pomóc w szybszym wypełnieniu luki informacyjnej, ale może również wzmocnić szkodliwe wiadomości.

Zarządzanie infodemią ma na celu umożliwienie stosowania dobrych praktyk zdrowotnych poprzez 4 rodzaje działań:

  • Słuchanie obaw i pytań społeczności
  • Promowanie zrozumienia ryzyka i porad ekspertów w dziedzinie zdrowia
  • Budowanie odporności na błędne informacje
  • Angażowanie i upoważnianie społeczności do podejmowania pozytywnych działań

Jak WHO walczy z infodemią?

WHO współpracuje z partnerami z całego społeczeństwa nad wzmocnieniem dyscypliny naukowej, jaką jest infodemiologia. Celem jest stworzenie i dostarczenie trwałych narzędzi, które będą mogły być wykorzystywane przez instytucje ochrony zdrowia i społeczności do zapobiegania i przezwyciężania szkodliwego wpływu infodemii.

W ramach partnerstwa WHO pracuje nad zwiększeniem możliwości cyfrowych i wykorzystaniem zasad szczepień społecznych w celu zwiększenia odporności na dezinformację oraz zapewnienia innowacyjnych sposobów docierania do społeczności z wiarygodnymi informacjami zdrowotnymi.

Przykładowe innowacje:

  • Opracowanie programu badań w zakresie zdrowia publicznego, który zawiera wskazówki dotyczące tego, gdzie należy inwestować w badania, aby lepiej zrozumieć i zareagować na infodemię.
  • Stworzenie EARS, narzędzia wczesnego reagowania i nasłuchu społecznego wspieranego przez sztuczną inteligencję, aby pomóc organom służby zdrowia w szybkim identyfikowaniu narracji i „pustek informacyjnych”, które przeszkadzają ludziom w uzyskaniu informacji potrzebnych do podejmowania właściwych decyzji dotyczących zdrowia.
  • Prowadzenie cotygodniowej agregacji publicznie dostępnych mediów społecznościowych i informacyjnych, danych analityki internetowej i wyszukiwania online w celu zidentyfikowania i zrozumienia wzorców konwersacji związanych z infodemią online.
  • Przeprowadzanie wizualnych analiz sieciowych w celu lepszego zrozumienia ekosystemów, w których dezinformacja jest w stanie się rozwijać.
  • Stworzenie repozytorium ~200 aktywnych grup sprawdzających fakty związane z COVID-19, które weryfikują twierdzenia związane z COVID-19 w ponad 40 językach.
  • Dopracowanie opartego na sztucznej inteligencji obserwatorium infodemicznego w celu oceny aktualnego stanu dezinformacji i rozpowszechniania dezinformacji.

Jak rozpoznać prawdziwe wiadomości?

Nie ma gotowego przepisu, jak odróżnić wartościowe wiadomości od fake newsów. Kluczowe wydaje się być weryfikowanie wszystkiego, co się czyta, ogląda czy słyszy, a nie ślepa wiara w to, co do nas dociera.

Fake newsy stały się już nierozłączną częścią naszego życia

Warto pamiętać też, że nie wszystkie fałszywe informacje są rozpowszechniane celowo, np. mylące, naciągane nagłówki lub literówki, które zmieniają kontekst historii. Z drugiej strony, wiele fake newsów powstaje celowo, aby wprowadzać w błąd i oszukiwać określone grupy osób. Mowa tu także o tzw. deepfakes, czyli zdjęciach powstałych w wyniku łączenia obrazów przy użyciu technik sztucznej inteligencji. Innym przykładem są shallowfakes, czyli materiały wideo, które są prawdziwe, ale fałszywie przedstawione.

Fake newsy są często oparte przynajmniej częściowo na rzeczywistości, a wplatanie prawdy w kłamstwa jest tym, co sprawia, że fałszywe lub wprowadzające w błąd historie są tak atrakcyjne.

Walka z fake newsami nigdy nie była tak trudna jak teraz, w czasach pandemii COVID-19. Musimy być czujni, bo nawet po pokonaniu SARS-CoV-2, infodemia może okazać się znacznie poważniejszym i trudniejszym do opanowania wyzwaniem.

Chcesz być na bieżąco z WhatsNext? Obserwuj nas w Google News