Dlaczego Mars jest czerwony?

Dlaczego Mars jest czerwony

Mars jest powszechnie nazywany Czerwoną Planetą, bo też taką ma barwę. Czym jest ona spowodowana?

Ze względu na agresywny, rzucający się w oczy kolor, Mars został nazwany imieniem rzymskiego boga wojny. Nieprzypadkowo. Planeta ta wygląda naprawdę spektakularnie.

Podobny, a jednak inny

Orbita Marsa oddalonego od Słońca o 228 mln km znajduje się na zewnątrz orbity Ziemi. Kiedy nasza planeta wyprzedza go (co ok. 26 miesięcy), Mars staje się widoczny przez całą noc.

Mars obserwowany z Ziemi ma czerwony kolor

Kiedy obserwujemy Marsa przez teleskop, wydaje się być on podobny do Ziemi – ma ciemnie plamy na powierzchni, czapy polarne czy odchyloną oś obrotu. Dzień trwa tam 24,6 godzin.

Największą różnicą między Marsem a Ziemią jest rozmiar. Czerwona Planeta jest znacznie mniejsza – ma średnicę 6794 km. Grawitacja na powierzchni wynosi tylko 38 % grawitacji ziemskiej. Mars ma dwa księżyce – Fobosa (27 km) i Deimosa (15 km) – które zostały odkryte w 1877 r.

Temperatura na powierzchni Marsa jest zmienna – waha się między +10 stopniami Celsjusza a -80 stopniami Celsjusza. Większość planety stanowi skalista pustynia, zimna i sucha, stale smagana przez burze pyłowe.

Mars czerwony jak cegła

W 1972 r. sonda Mariner 9 sporządziła mapę z Marsa. Zaobserwowano wtedy gigantyczne kaniony, ogromne wulkany, suche koryta rzek, kanały dopływowe i pola wydm. Krótko mówiąc: ślady aktywności tektonicznej.

Z tego miejsca warto wspomnieć Valles Marineris o długości 4000 km i głębokości 6 km. To największy kanion w Układzie Słonecznym. Z Kolei Olympus Mons (500 km średnicy, 25 km wysokości) jest najwyższą górą w naszym kosmicznym sąsiedztwie.

Łazik Curiosity

Czerwony kolor Marsa jest spowodowany regolitem, czyli materiałem powierzchniowym, który zawiera dużo tlenku żelaza. Ten sam związek nadaje kolor rdzy i naszej krwi. Astronauci, którzy w końcu wylądują na Marsie zobaczą, że powierzchnia planety jest bardziej karmelowa niż czerwona. To dlaczego inaczej widzimy ją z Ziemi? To przez pył obecny w marsjańskiej atmosferze, który sprawia, że gołym okiem planeta wydaje się być czerwona.

Nie wiadomo jednak, dlaczego Mars ma tak dużo żelaza i z jakich powodów jest ono utlenione. Dlaczego podobnego zjawiska nie obserwujemy na Ziemi? Na naszej planecie większość żelaza jest zatopiona w jądrze, kiedy Ziemia była młoda i stopiona. Mniejszy rozmiar i słabsza grawitacja Marsa sprawiły, że na Marsie żelazo znajduje się bliżej powierzchni, wchodząc w reakcję ze szczątkowym tlenem.

Pierwsze kolorowe zdjęcia powierzchni zostały zrobione przez lądowniki Viking w 1976 r. Od tego czasu wiele orbiterów badało Czerwoną Planetę. Niektóre pracują do dziś: Mars Reconnaissance Orbiter, Mars Odyssey i Mars Express. Na Czerwonej Planecie działają także łaziki Spirit, Opportunity i Curiosity. Wkrótce dołączy do nich Perseverance, który wyląduje na powierzchni 18 litego 2021 r. Będzie on operował w kraterze Jezero, w którym ponad 3 mld lat temu znajdowało się jezioro i delta rzeki. Będzie to nowy etap badań Czerwonej Planety.